Stop de schuldencrisis, Humanitas is bezig met een petitie…hebt u die al getekend?
Sinds jaar en dag weten we dat er een schuldencrisis is.
We hebben als maatschappij een systeem opgetuigd die de soms kleine schulden opjaagt tot bedragen, waarvan iedereen zich afvraagt “hoe kan dat”? Er zijn veel schijven, die geactiveerd worden als men in de schulden terecht komt, los van de schuldeisers zijn er deurwaarders, advocaten, rechters, bewindvoerders, coaches, etc.. en deze schijven werken traag, maken kosten en tellen dat allemaal op bij de oorspronkelijke schuld van de schuldenaar die er bij staat en er alleen maar naar kan kijken. Uiteindelijk vaak na jaren blijft de schuldenaar achter met een vaak torenhoge schuld van vele duizenden euro’s met een leefgeld uitkering met een lange periode van afbetaling van de restschuld.
Onze hedendaagse maatschappij met internet en multimedia nodigt uit tot het maken van schulden, zonder dat je verantwoording af moet leggen over het betalen en afbetalen van schulden. De verkopers gaan gewoon door, die willen of moeten winst maken, omzet draaien. De koper wordt vaak ook gedreven door sociale of psychische krachten. Ook de overheid doet met de hoge bekeuringen en boetes een duit in het zakje.
De hedendaagse keten van straffen op niet of te laat betalen stamt uit de periode na de 2e wereldoorlog, toen we nog met cash geld betaalden en door de werkgever betaald werden. De psychologische wereld en (verborgen) verleiders stonden nog in de kinderschoenen. Dat is nu wel anders. De ontwikkeling van giraal geld en de bankpassen stelt nu de consument in de mogelijkheid om eenvoudig aankopen te doen met plastic geld…of op rekening goederen te bestellen, zonder na te denken over het saldo op de bankrekening of de afbetaling ervan. Dit fenomeen doet zich vooral voor bij jongeren, die niet opgevoed zijn met cash geld, maar beschikken over een pasje en bij verkopers gemakkelijk op rekening kunnen bestellen of achteraf kunnen betalen. Klarna is hier een triest voorbeeld van. Ruim 40% van het gebruik van Klarna eindigt in een schuldafhandeling/afbetaling en is de grootste inkomstenbron van Klarna zo nu blijkt en zo worden mensen in de schuldencrisis geduwd. Wat was het doel nogal weer?
Het oude (huidige) systeem, zo stelt ik vast, werkt goed in een systeem met cash geld zodat mensen tijdens het shoppen precies weten wat er uitgegeven kan worden en zo gedwongen worden om binnen budget te blijven.
In het huidige financiële systeem waar de verleidingen in deze digitale online wereld voortdurend op ons worden afgevuurd en voor iedereen maar ook vooral voor jongeren het lastig is om weerstand aan te bieden, want we willen allemaal gemak en hebben van wat een ander ook heeft, dat toegeven aan het doen van ongedekte aankopen wel erg gemakkelijk is geworden. En dus tuinen velen er eenvoudig in, want de check op de portemonnee “zit er nog wel geld in?” bestaat niet meer.
Het is dus zaak om de (jonge) consument op te voeden met de gedachte dat geld uit een portemonnee moet komen en dat er daarnaast niets meer is, dat is een langdurig proces van vele jaren en we zie van wat er tot dusver gedaan is weinig tot geen resultaat. Velen denken nog dat ook al is de portemonnee leeg dat ik het volgende week heb ik het wel, dan kun je toch vaak kopen op rekening of afbetaling of abonnement. Er is helaas een grote groep van bedrijven (met een business case) die graag verkopen zonder zich af te vragen of de consument het wel kan betalen.
We hebben zo dus een aantal probleemgebieden:
Ten eerste het afhandelingsproces van schulden, die te veel en te vaak leiden tot leefgeld met een restschuld, daar moeten we ons in veel gevallen voor schamen dat dit nog bestaat. Hier kunnen de gemeenten met ondersteuning van de financiële bedrijven een oplossing voor bedenken, die d.m.v. een brede vroeg signalering consumenten kunnen benaderen en begeleiden tot een gezonde financiële situatie. Samenwerking met alle betrokken partijen moet en kan veel beter. Banken nemen hier niet het voortouw, dus ligt de bal bij de overheid en de gemeenten in het bijzonder.
Ten tweede betreft het de opvoeding/coaching van consumenten, jongeren bij het leren omgaan met geld dat op de bankrekening binnenkomt. De consument zal moeten leren om te denken vanuit een portemonnee waar al het besteedbare geld in zit, waar alle vaste lasten al uit zijn gehaald, en waar ze bij het doen van aankopen op rekening, afbetaling of achteraf op moet3n controleren. Kan ik het wel betalen? Kan ik het wel aflossen, etc… Hoe laten we deze consument beseffen en controleren of het financieel wel haalbaar is? Ligt hier een taak van de verkopers? Zij moeten toch controleren of de klant het wel betalen kan, zij mogen toch niet anticiperen op een schuldregeling? Is het maken van omzet heilig? Of zou hier niet een meer sociaal doel onderdeel van moeten zijn? Op dit moment wordt er al veel gedaan aan het besteden van aandacht voor dit probleem. Er worden op scholen aandacht aan geschonken, Er zijn coaches voor budgetten, etc.. Hier ligt een uitdaging voor de financiële wereld “Fintech” genaamd, die de knowhow in huis heeft.
Ten derde betreft het de groep bedrijven die natuurlijk graag hun dure producten verkopen, echter zij doen dit zonder zich af te vragen of te controleren of de consument, die tegenover hen staat, het product wel “echt” kan betalen en gaat gemakkelijk over tot het aanbieden van een afbetaling, abonnement, etc. En laat de zorgen die kunnen ontstaan over aan de consument ( met zijn bank, gemeente etc.), die vervolgen in de schuldencrisis wordt geduwd. Als ik mijn geld maar krijg denkt de verkoper.
Hier ligt echter een verantwoordelijkheid van de verkoper in deze wereld van internet en financiële mogelijkheden en zal moeten proberen te achterhalen of het financieel wel goed zit. Hier ligt een zorgplicht. Mag de verkoper een consument een product verkopen, die hij/zij niet kan (af)betalen? Moet de verkoper niet (laten) controleren op uitstaande schulden etc.?
Oplossingen: wordt vervolgd of vraag het MyMoneymanager
Adri Odding